تربیت مهدوی از مهمترین ارکان تربیت دینی در عصر غیبت است که انتظار را از حالت صرفاً چشمبهراه بودن خارج کرده و به مسئولیتپذیری، آگاهی و حضور فعال در جامعه پیوند میزند. در این میان، فتنهها و بحرانهای دوران غیبت از آزمونهای دشواری است که تشخیص حق از باطل را سخت میکند و ضرورت شناخت وظایف و ویژگیهای منتظر حقیقی را بیش از پیش نمایان میکند.
خبرنگار ایکنا از همدان بهمنظور بررسی برخی از ویژگیهای فرد منتظر با حجتالاسلام والمسلمین محسن قاضیخانی، کارشناس حوزه مهدویت گفتوگویی کرده است که مشروح آن را در ادامه میخوانیم:
یکی از مهمترین مؤلفههای تربیت مهدوی در بعد وظایف و مسئولیتها، شناخت فتنهها و مقابله با آنهاست، بنابراین لازم است یک منتظر حقیقی به وظایف خود در شرایط فتنه آگاه باشد.
از جمله وظایف منتظران در شرایط فتنه، شناخت، آگاهی و تقویت بصیرت دینی و سیاسی است. اولین و مهمترین عاملی که منتظران را در مواجهه با انواع فتنهها کمک و یاری میرساند، شناخت و آگاهی است، شناخت و معرفتی که قوه بصیرت و تیزبینی و شناسایی حق و از باطل و همچنین روشنکننده مسئولیتهای منتظران باشد.
اگر یک منتظر واقعی از شاخص و قوه بصیرت و آگاهی برخوردار نباشد بهدرستی نه میتواند وظایف و مسئولیتهای خود را در اوضاع نابسمان فتنه تشخیص دهد و نه میتواند خوب و سریع اقدام کند. چه بسا حتی بهزودی امام عصر(عج) طلب یاری از مشتاقان محبان خود کنند، در حالیکه او به این صدا لبیک نگوید و در خواب غفلت و بیخبری بهسر ببرد. بیتردید، یکى از مهمترین رازهاى خانهنشینی امام على(ع) در حکومت، سوءاستفاده دشمنان از بیبصیرتى برخی از دوستان ایشان بود، در روایت آمده است که حضرت علی(ع) در اینباره میفرماید: «اى کوفیان! من به سه خصلت که در شما هست و دو خصلت که در شما نیست، گرفتار آمدهام: گوش دارید، اما کَرید، و زبان دارید، اما لالید، و چشم دارید، اما کورید و اما آن دو خصلتى که ندارید: نه هنگام دیدار، آزاد مردانى هستید صادق، و نه به گاه سختى، برادرانى مورد اعتماد.»
صبر و بردباری زیبا دومین مؤلفه شناخت فتنه توسط یک منتظر حقیقی است. از آنجایی که انتظار دربردارنده تحمل سختیها و گرفتاریهاست، تا اینکه به وصال معشوق برسیم، تا دستیابی و رسیدن به این آمال نیاز است منتظران صبر و بردباری خود را از دست ندهند، گرفتاری و فتنههای سختی که منتظران را در دوران غیبت درگیر خود میکند نباید موجب خلل و کاستی در انتظار منتظران شود.
در معرفی و شناسایی صبر در روایات اسلامی از رسول اكرم(ص) این چنین بیان شده است: «عَلَامَةُ الصَّابِرِ فِی ثَلَاثٍ أَوَّلُهَا أَنْ لَا یَكْسَلَ وَ الثَّانِیَةُ أَنْ لَا یَضْجَرَ وَ الثَّالِثَةُ أَنْ لَا یَشْكُوَ مِنْ رَبِّهِ تَعَالَى لِأَنَّهُ إِذَا كَسِلَ فَقَدْ ضَیَّعَ الْحَقَّ وَ إِذَا ضَجِرَ لَمْ یُؤَدِّ الشُّكْرَ وَ إِذَا شَكَا مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَدْ عَصَاهُ؛ صبور سه نشانه دارد اول آن كه سستى نمىكند، دوم آن كه افسرده و دلتنگ نمىشود و سوم آن كه از پروردگار خود شِكوه نمىكند؛ زیرا اگر سستى كند، حق را ضایع كرده و اگر افسرده و دلتنگ باشد شكر نمىگذارد و اگر از پروردگارش شكوه كند او را معصیت كرده است.»
یک منتظر واقعی در صورت طولانی شدن دوران غیبت عنان نفس و طاقت خود را از دست نمیدهد. سومین ویژگی فرد منتظر دشمنشناسی در شرایط فتنه است.
بیشک امام عصر(ع) بدخواهانی دارد که به هیچ وجه دوستدار حضور بقیهاللهالاعظم(عج) نیستند. چه بسا در دوران غیبت و در مواجه با فتنههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی، عدم تشخیص و شناسایی دشمنان در چنین شرایطی میتواند منتظر را به سوی آنان متمایل سازد و کار و رفتاری از خود نشان دهد که به هیچ وجه مورد رضایت امام معصوم(ع) نیست.
خداوند در آیه اول سوره مبارکه ممتحنه میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِیَاء تُلْقُونَ إِلَیْهِم بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءكُم مِّنَ الْحَقِّ ... تُسِرُّونَ إِلَیْهِم بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَیْتُمْ وَمَا أَعْلَنتُمْ وَمَن یَفْعَلْهُ مِنكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاء السَّبِیلِ؛ اى كسانى كه ایمان آوردهاید، دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگیرید، شما نسبت به آنان اظهار محبت مىكنید، در حالىكه آنها به آنچه از حق براى شما آمده كافر شدهاند ... شما مخفیانه با آنها رابطه دوستى برقرار مىكنید در حالىكه من به آنچه پنهان یا آشكار مىکنید از همه داناترم و هر كس از شما چنین كارى كند، از راه راست گمراه شده است.»
یاری حق و عدم سکوت و انزوا نیز از مؤلفههای یک فرد منتظر است. از جمله مهمترین و اساسیترین وظایف منتظران در دوران غیبت و در همه زمانها و بهخصوص در شرایط جامعه فتنهزده، عدم سکوت و روشنگری و بیداریسازی جامعه از شرایط موجود است. افرادی که به خاطر ملاحظات شخصی، تن به سکوت و بیتفاوتی میدهند، گمراهی و نفوذ دشمنان در جامعه اسلامی برعهده این افراد خواهد بود.
در روایتی از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که فرمودند: «إِنَّ النّاسَ إِذا رَأَوُا الظّالِمَ فَلَمْ یَأْخُذوا عَلى یَدَیْهِ أَوْشَكَ أَنْ یَعُمَّهُمُ اللّه بِعِقابٍ مِنْهُ؛ مردم آنگاه كه ظالم را ببینند و او را باز ندارند، انتظار مىرود كه خداوند همه را به عذاب خود گرفتار کند.
انتهای پیام