کد خبر: ۳۹۶۶۷۸۹

تاریخ: ۰۴ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۳:۳۹

نکات کلیدی جزء یازدهم /

بررسی رمز و راز خلقت در آیات سوره یونس

یک قرآن‌پژوه همدانی به تحلیل رمز و راز فهم رموز خلقت در آیات سوره مبارک یونس پرداخت و گفت: لازمه و شرط فهمیدن رموز و ارتباطات واقعی عالم «تقوا و خود مراقبی» است.

حجت‌الاسلام صادق صالح، قرآن‌پژوه همدانی در گفت‌وگو با ایکنا از همدان، اظهار کرد: در آیه پنجم سوره یونس «هُوَ الَّذي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَ الْقَمَرَ نُوراً وَ قَدَّرَهُ مَنازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنينَ وَ الْحِسابَ ما خَلَقَ اللَّهُ ذلِكَ إِلاَّ بِالْحَقِّ يُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ؛ اوست آن كه خورشيد را فروغ بخشيد و ماه را منور ساخت و برايش منازلى معين كرد تا از شمار سال‌ها و حساب آگاه شويد. خدا همه اينها را جز به حق نيافريد و آيات را براى مردمى كه مى‌دانند به تفصيل بيان مى‌كند»؛ خداوند متعال می‌فرماید که عالم خلقت (خورشید و ماه و ...) را به حق و بر اساس حکمت آفریده است و این حکمت‌ها و نشانه‌ها را برای مردم خوش‌فهم بیان می‌کند.

وی با بیان اینکه خلقت الهی هم هدف دارد و هم دارای حکمت، اسرار و رموز قابل فهم است، بیان کرد: خداوند متعال برای کسانی که طالب دریافتن این حکمت هستند راهکاری را ارئه می‎دهد که در آیه ششم سوره یونس آمده است «إِنَّ فِي اخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَّقُونَ؛ درآمد و شد شب و روز و آنچه خدا در آسمان‌ها و زمين آفريده است براى پرهيزگاران عبرتهاست.»

بیشتر بخوانید:

ایمان به رهبر جامعه اسلامی از امتحانات جوامع بشری است

خودبرتربینی؛ از علت‌های مخالفت با رهبری جامعه اسلامی

نتایج عدم اطاعت مردم از رهبران جامعه / مذاکره با دشمنان موجب طرح ادعای جدید و قساوت آنان می‌شود

صالح اضافه کرد: لازمه و شرط فهمیدن رموز و ارتباطات واقعی عالم «تقوا و خود مراقبی» است، چراکه ممکن است فردی سال‌های سال به تحقیق درباره خورشید، ستارگان و ماه بپردازد و اطلاعاتی بدست بیاورد و حتی به دیگران آموزش بدهد اما به حقیقت و ملکوت آنها نرسد، منظور از حقیقت و ملکوت اشیاء و موجودات این است که آنها را با تمام ویژگی‌ها، شگفتی‌ها و خارق‌العاده بودن‌شان، پُل و واسطه‌ای برای رسیدن به خالق و رب بسیار شگرف‌تر آنها دریافت.

این قرآن‌پژوه راه شناخت و فهم خالق را از طریق آفریده‌ها و ساخته‌های او بیان کرد و گفت: در نظر بگیرید ما یک دستگاه الکترونیکی را بررسی و واکاوی کنیم و به تمام زوایای پیچیده آن برسیم و آنگاه اعتراف کنیم که سازنده آن بسیار با مهارت و دقیق و فهمیده بوده است حال کسی را در نظر بگیرید که فقط دستگاه را واکاوی می‌کند و از آن به رموز و پیچیدگی‌هایی رسیده است که فرد اول نرسیده بود اما هیچ‌گاه از این سطح بالاتر نرفته و نتوانسته با خالق این اثر ارتباط پیدا کند و او را به خاطر این اثر تمجید کند.

این قرآن‌پژوه همدانی اظهار کرد: البته نوع سوم و عمیق‌تری نیز وجود دارد و برعکس نوع اول است یعنی از اثر به سازنده و مؤثر پی نبرده بلکه قبل از اینکه اثر را ببیند با مؤثر ارتباط داشته است، همان‌طور که امام حسین(ع) در دعای عرفه می‌فرماید «الهی...!! أَ يَكُونُ لِغَيْرِكَ مِنَ الظُّهُورِ مَا لَيْسَ لَكَ حَتَّى يَكُونَ هُوَ الْمُظْهِرَ لَكَ مَتَى‏ غِبْتَ‏ حَتَّى تَحْتَاجَ إِلَى دَلِيلٍ يَدُلُّ عَلَيْكَ وَ مَتَى بَعُدْتَ حَتَّى تَكُونَ الْآثَارُ هِيَ الَّتِي تُوصِلُ إِلَيْك؛‏ معبود و معشوق من، آیا غیر از تو ظهور و تجلیی دارد که تو نداشته باشی و او بخواهد تو را به من معرفی کند؟ مگر زمان و مکانی هست که تو غایب بوده باشی تا بخواهم برایت دلیل بیاورم؟ و چه زمانی از من دور بوده‌ای تا به وسیله ی آثار تو بخواهم به تو برسم.»

صالح تصریح کرد: منظور از عالِم این است که علاوه بر یافته‌های ذهنی و تعلیمی به منشأ و خالق اصلی آنها برسد و خود را در محضر او ببیند و این علمش حجاب برای دیدن و یا رسیدن او به خالقش نباشد، لذا علم فقط به دانسته‌های ذهنی و تحصیلی نیست، به تعبیر امام صادق(ع) «علم همان نوری است که خدا اراده کرده آن را در قلب و ولایت کسی قرار بدهد.»

وی اظهار کرد: لازم به ذکر است همان‌گونه که با یادگیری و تحصیل به تنهایی علم واقعی به دست نمی‌آید نباید توقع داشته باشیم که با انجام مناسک و عبادات هم کسی عالِم خطاب شود.

صالح با اشاره به آیات 7 و 11 و 15 سوره یونس، گفت: این تعبیر اشاره به کسانی دارد که در عالم عدم ارتباط با خالقشان زندگی می‌کنند، آنچنان غرق در زندگی و امکانات دنیا شده و به آن دل خوش کرده و دلگرمند که هیچ انتظاری برای دیدار خالقشان ندارند و تلاشی برای آن نمی‌کنند و تمام عجله آنها برای رسیدن به نعمتهاست.

وی با اشاره به عاقبت این افراد گفت: خداوند می‌فرماید «کسانی که انتظار دیدار ما در قیامت را ندارند و به زندگی دنیا دل خوش کرده‌اند و به آن دلگرم‌اند و کسانی که خود را به غفلت می‌زنند، جایگاه‌هشان به‌سزای کارهای زشتشان آتش است»؛ در آیه 11 نیز ویژگی بارز این افراد مطرح می‌شود که اینها اهل طغیان هستند و به حال خودشان رها می‌شوند.

صالح افزود: در آیه 15 از افرادی که به اصطلاح «لایرجون لقائنا» هستند و امید و انتظار دیدار خالق و رب خود را ندارند دو پیشنهاد و درخواست از پیامبر(ص) را مطرح می‌کند که یا یک قرآن دیگری برای ما بیاور و یا لااقل تغییراتی در آن بده.

وی در پایان بیان کرد: کسانی که ایمان می‌آورند و ظلم نمی‌کنند در زندگی به لذت درک اسرار جهان نیز می‌رسند اما کسانی که بنایشان این نیست که ایمان بیاورند مجازات شده و از بین می‌روند.