کد خبر: ۳۹۷۱۰۷۶

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۰۰:۴۶

فلسفه پرداخت فطریه /

زکات فطره ثمره روزه‌داری را در عمل کامل می‌کند

مدرس حوزه قرآنی امام حسین(ع) به بیان فلسفه پرداخت زکات فطره پرداخت و گفت: در برخی روایت منظور از «زکیها» در تفسیر آیه شریفه «قد افلح من زکیها» پرداخت زکات فطره است که می‌تواند یکی از مصادیق تزکیه نفس باشد، بدین سبب نتایج روزه‌داری از جمله درک شرایط مستمندان و فقیران در مرحله عمل نیز تحقق پیدا می‌کند.

حجت‌الاسلام هادی عیوضی، استاد علوم قرآنی و مدرس حوزه قرآنی امام حسین(ع)، در گفت‌وگو با ایکنا از همدان، با بیان اینکه یکی از واجبات مالی که باید با قصد قربت پرداخت شود، زکات فطره یا همان فطریه است، اظهار کرد: مسلمانان بعد از یک ماه روزه‌داری در ماه مبارک رمضان در روز عید فطر که اولین روز از ماه قمری شوّال است معمولاً قبل از شرکت در نماز عید فطر مبلغی را به عنوان فطریه پرداخت می‌کنند، این مبالغ جهت کمک به فقرا و مستمندان و دیگر مواردی که در فقه آمده است، هزینه می‌شود.

وی درباره فلسفه پرداخت این مبلغ گفت: فلسفه عبادات که از طرف شرع مأمور به انجام آن هستیم، به‌طور کامل مشخص نیست، اما با توجه به دلایل عقلی یا وجود برخی از روایات، می‌توان به برخی از حکمت‌های عبادت پی برد، درباره زکات فطره نیز روایاتی رسیده است که بیان‌گر حکمت پرداخت آن است.

عیوضی ادامه داد: زکات فطره باعث قبولی و تمامیت روزه می‌شود، در روایتی از امام صادق(ع) این‌گونه آمده است «همانا دادن زکات فطره از جمله عوامل تمام‌کننده و کمال بخش روزه است همان‌گونه که صلوات بر پیامبر(ص) از جمله عوامل تمام کننده نماز است، چراکه هرکس روزه بگیرد ولی زکات فطره را عمداً ترک کند و ادا نکند، مانند آن است که روزه‌ای نگرفته است. همان‌گونه که هرگاه کسی نماز بگذارد ولی صلوات بر پیامبر(ص) نفرستد مانند آن است که نماز نگذاشته است...».

این استاد علوم قرآنی گفت: خداوند عبادت بدنی مثل روزه را با عبادت مادی (پرداخت فطره) درهم‌آمیخته است و یکی را تکمیل‌کننده دیگری نامیده است تا بدین سبب، نتایج روزه‌داری که از جمله آن، درک شرایط مستمندان و فقیران است؛ در مرحله عمل نیز تحقق پیدا کرده و روزه‌داران با درک آن شرایط اقدام به کمک‌های مالی به آنان کنند و ثمره روزه‌داری خویش را در عمل کامل کنند.

فطریه؛ مصداق آیه 9 سوره شمس و یکی از مصادیق تزکیه نفس

وی درباره خودداری از پرداخت زکات فطره اظهار کرد: این امر شاید به مرگ زودرس بیانجامد، در روایتی از امام صادق (ع) آمده است «از جانب اهل و عیالت زکات فطره را ادا کن و همه را در نظر بگیر و از آن‌ها کسی را فراموش نکن، چراکه اگر فردی از آن‌ها را ترک کنی من بر فوت او خوف دارم راوی می‌گوید عرض کردم منظور از فوت چیست؟ آن حضرت فرمود مرگ» بر طبق این روایت، زکات فطره؛ صدقه‌ای است که روزه‌داران برای حفظ جان خود و خانواده‌شان پرداخت می‌کنند.

این استاد علوم قرآنی یادآور شد: در برخی روایات که در تفسیر آیه شریفه «قد افلح من زکیها» آمده است منظور از «زکیها» پرداخت زکات فطره است که می‌تواند یکی از مصادیق تزکیه نفس باشد، بنابراین پرداخت زکات فطره می‌تواند موجب پاک‌سازی روح از رذایل اخلاقی باشد چراکه پرداخت مقداری از مال به فقرا، انسان را از بُخل دور کرده و حس همنوع دوستی و خدمت به دیگران را در وجودش پرورش دهد.

وی در بخش دیگری از سخنانش درباره دلایل وجوب پرداخت زکات فطره تصریح کرد: شیخ مفید در این‌باره می‌گوید «زکات فطره بر هر مسلمانی که آزاد و بالغ باشد و استطاعت پرداخت داشته باشد، واجب است؛ دلیل بر وجوب پرداخت زکات فطره روایات است عبدالرحمن بن حجاج از امام صادق(ع) روایت کرده است که فرمود فطریه بر هر شخصی که زکات بر او واجب بوده، واجب است» بنابراین فقهای شیعه با توجه به روایات و اجماعی که بین آن‌ها در این‌باره وجود دارد، قائل به وجوب زکات فطره شده‌اند.