کد خبر: ۳۹۷۷۹۴۳

تاریخ: ۲۷ خرداد ۱۴۰۰ - ۰۲:۰۳

انتخابات 1400/ 16

قدرتمندی و امانت داری؛ ملاک قرآن برای مدیریت یک جامعه

عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد تویسرکان در خصوص وجوب اخلاق در انتخابات گفت: قرآن کریم در داستان دختران حضرت شعیب(ع) اشاره می‌کند بهترین کسی را که می‌توانی به کار بگیری فردی است که هم قدرتمند باشد هم امانت‌دار، از نظر اخلاق انتخاباتی هم دو بحث را باید در نظر بگیریم یک اینکه خود فرد چگونه فردی است و دیگر این‌که رفتار او در انتخابات چگونه است.

حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌محمد برنا، عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد تویسرکان در گفت‌وگو با ایکنا از همدان، در خصوص وجوب اخلاق در انتخابات گفت: قرآن کریم در داستان دختران حضرت شعیب(ع) اشاره می‌کند بهترین کسی را که می‌توانی به کار بگیری فردی است که هم قدرتمند باشد هم امانت‌دار.

برنا افزود: از نظر اخلاق انتخاباتی هم دو بحث را باید در نظر بگیریم یک اینکه خود فرد چگونه فردی است و دیگر این‌که رفتار او در انتخابات چگونه است.

وی ادامه داد: اگر کسی حریص بر رسیدن به قدرت، پست یا منصبی باشد این فرد نمی‌تواند برای جامعه مصلح باشد یعنی نمی‌تواند امور مردم را اصلاح کند و مشخص است این فرد یک اهداف نفسانی شخصی دارد که برای رسیدن به آن هدف شخصی می‌خواهد از هر راهی خودش را به این منصب برساند.

این مدرس دانشگاه آزاد تویسرکان افزود: در احوالات امام علی(ع) می‌بینیم که بعد از کشته شدن خلیفه دوم جلسه‌ای تشکیل شد که در آن شش نفر حضور داشتند، یکی از آن‌ها عبدالرحمان بن اوس با رأی‌گیری از افراد، قرار شد تا با هرکس بیعت کند او خلیفه شود، پس رو به حضرت علی(ع) کرد و گفت اگر شما طبق سنت و روش پیامبر(ص) و دو خلیفه قبلی عمل کنید من به شما رأی می‌دهم که خلافت را به دست بگیرید، امیرالمؤمنین(ع) فرمود به سیره پیامبر و قرآن عمل می‌کنم ولی روش خلیفه قبل را نه، او هم به عثمان روی کرد و عثمان خلیفه شد.

برنا توضیح داد: می‌بینیم از نظر اخلاق فردی امیرالمؤمنین(ع) برای رسیدن به حاکمیت جهان اسلام و یا به خاطر مصلحت مردم هم حاضر نمی‌شود دروغ بگوید چون حضرت علی(ع) از نظر شخصی منفعتی در حاکمیت و رسیدن به این پست و مقام نداشته لذا به خاطر خدا می‌خواست امری را بر عهده بگیرد پس هرکس بخواهد به حاکمیت برسد نباید حرصی در وجود او باشد و اگر باشد از هر راهی چون تخریب دیگران، شایعات، برنامه‌های غلط، وارونه کردن حقایق و ... خودش را به جایگاه می‌رساند و در این صورت نه تنها به درد مردم نمی‌خورد بلکه مدیریتش جز ضرر برای جامعه ندارد.

نحوه تبلیغات کاندیدا از نگاه اسلام

وی ادامه داد: همان‌طور که می‌بینیم ائمه مطهر علیهم‌السلام در روایات فرموده‌اند که اگر کسی خود را در جایگاهی قرار دهد که شایسته‌تر از او برای آن جایگاه وجود داشته باشد آن فرد به خدا و پیغمبر خیانت کرده است، پس از نظر فردی؛ شخصی که برای رضای خدا و برای خدمت و اصلاح امور مردم مدیریتی را بر عهده می‌گیرد باید صرفاً خود را معرفی کند نه اینکه از هر راه تبلیغاتی صحیح و غلط خود را به آن جایگاه برساند اما در رابطه با دیگران طبیعتاً باید اخلاق رعایت شود و از تهمت زدن، افترا بستن، تخریب دیگران یا گفتن حرف‌ها و کلماتی که وجهه کلی نظام را در کشور یا در دنیا تخریب می‌کند و از به هم زدن جو اجتناب کنند.

برنا در ادامه تصریح کرد: حاکم اسلامی باید به‌ گونه‌ای باشد که مدیر باشد یعنی قدرت اداره جامعه را داشته باشد، برنامه‌های جدیدی برای مشکلاتی که در جامعه وجود دارد ارئه دهد چنانکه بعد از به حاکمیت رسیدنش مردم احساس کنند که مدیریت این فرد باری از دوش آن‌ها برداشته و زندگیشان به رفاه بیشتری رسیده و مهم‌تر اینکه بر اساس ضوابط و قوانین عمل کند نه اینکه به سلیقه شخصی خود تکیه کند.

منافع عمومی و منافع کشور را بر منافع شخصی ترجیح دهد

حجت‌الاسلام والمسلمین برنا ادامه داد: از دیگر خصوصیات حاکم شایسته این است که منافع عمومی و منافع کشور را بر منافع شخصی ترجیح دهد، متأسفانه روشی که در سال‌های اخیر در کشور ما اتفاق افتاده این است که وقتی فردی از یک گروه و جناحی بالا می‌آید تمام تلاشش این است که افراد جناح مورد نظر خود را در مدیریت‌ها مهره چینی کند و این موضوع موجب شده فسادها و رانت‌هایی که فشار اقتصادی بزرگی را به مردم تحمیل کرده و بسیاری از منابع و منافع کشور را عملاً به هدر داده اتفاق بیفتد.

وی گفت: یک حاکم باید واقع‌بین باشد، اینکه مقام معظم رهبری می‌فرماید شما به توان داخلی اتکا کنید و خیلی خودتان را معطل آمریکا و اروپایی‌ها نکنید اشاره به همین مورد دارد که اگر انسان با توان داخلی خودش قدرتی پیدا کرد قدرت چانه‌زنی در فضای بین‌المللی را هم پیدا می‌کند وگرنه اگر از درون ضعیف شد قدرت چانه‌زنی در خارج هم نخواهد داشت.

برنا یادآور شد: حاکم اسلامی باید مراعات قانون، مراعات عدالت، مراعات انصاف را داشته باشد همان‌طور که امام علی(ع) به مالک اشتر فرمود قلبت را نسبت به مردم پر از محبت کن یعنی با عشق به مردم برای مردم کار کن نه به خاطر اینکه منافعی در حاکمیت و یا حکومت داشته باشی.

چگونگی رعایت اخلاق در تبلیغات

این مدرس دانشگاه ادامه داد: حاکم باید خدا را در نظر داشته باشد همان‌طور که امام علی(ع) به مالک اشتر فرمود من بالای سر تو هستم و بر کار تو مراقبت می‌کنم خدا هم بر کار من نظارت دارد، این‌ها مسائلی است که باعث می‌شود حاکمیت شکل صحیحی پیدا کند و مشکلاتی که در جامعه است را حل کند.

وی در ادامه در پاسخ به چگونگی رعایت اخلاق در تبلیغات گفت: کاندیداها باید رقابت سالمی داشته باشند، از روش‌های غلط تبلیغات استفاده نکنند، به دنبال عیب‌جویی از دیگران نباشد حتی گاهی عیب‎سازی می‌کنند و تهمت و افترا می‌زنند که این‌ها غلط و غیراخلاقی است اگر واقعاً برای خدا کسی بخواهد کار کند این رفتارها را انجام نمی‌دهد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد تویسرکان زیاده‌روی و بیهوده‌کاری در مخارج تبلیغات را نیز اشتباه برشمرد و گفت: قرآن می‌فرماید « إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ ۖ که مبذّران و مسرفان برادران شیطانهایند.» (اسراء / 27)، یک فرد اصلح از این موارد خودداری می‌کند و تنها خود و توانمندی‌هایش را معرفی می‌کند تا مردم بتوانند با تعقل و تفکر صحیح تصمیم گرفته و انتخاب کنند.

بیشتر بخوانید:

راهکار برون‌رفت از شرایط فعلی حضور حداکثری مردم و انتخابی صحیح است

مشکل اصلی مردم اشتغال جوانان است

زندگی اشرافی؛ مانعی برای درک زندگی مردم

وی افزود: متأسفانه بسیاری از مشکلات مدیریتی ما به همین‌ها برمی‌گردد که جو آلوده‌ای را در این مناظرات و آگهی‌ها به وجود می‌آورند و باعث می‌شود که خیلی از افراد نتوانند درست تصمیم بگیرند و بعضاً بسیاری مردم از رأیی که داده‌اند پشیمان هستند چراکه فضای تبلیغاتی سالمی حکم‌فرما نبود و افراد در واقع با ایجاد حرارت‌های کاذب از مردم رأی گرفتند و بعد که به صحنه مدیریت وارد شدند مردم دیدند که این‌ها شایستگی و توان لازم برای اداره کشور را ندارند و این همه مشکلات اجتماعی و اقتصادی پیش آمد.

برنا ادامه داد: مسئله بیکاری و تورم حل نشد و با مشکلات دیگر روی هم انباشته شد لذا خود این‌ها هم اگر توجه کنند خواهند دید که اگر بدون داشتن صلاحیت در این جایگاه قرار بگیرند بعد از اینکه روی کار بیایند و نتواند وعده‌هایی که داده‌اند را عمل کنند هم نفرت عمومی در دنیا شامل حال این‌ها می‌شود و عذاب الهی در آخرت چراکه یک مسئول در محضر الهی باید پاسخگو باشند وقتی بیت‌المال مسلمانان و سرنوشت مردم در اختیار آن‌هاست در قیامت خداوند به شدت آن‌ها را بازخواست می‌کند که اگر نمی‌توانستند چرا وعده دروغ دادند و موجب شدند مردم نتوانند درست تصمیم بگیرند اگر این مسائل رعایت شوند خواهیم دید بسیاری از معضلات جامعه برطرف خواهد شد.

حجت‌الاسلام و المسلمین برنا گفت: رأی ندادن عملاً یک ضعف در تصمیم‌گیری افراد است که موجب می‌شود این دیدگاه را داشته باشند یعنی فرد وقتی قدرت تشخیص ندارد و می‌گوید «من رأی نمی‌دهم» به معنای این است که من قدرت تشخیص ندارم و ثانیاً این افراد اگر رأی بدهند یا ندهند دیگران به جای آن‌ها تصمیم‌گیری خواهند کرد و وقتی کسی به حاکمیت برسد بر زندگی آن‌ها نیز تأثیر مستقیم خواهد داشت.

وی در پایان تصریح کرد: رأی ندادن مشکلی را حل نمی‌کند فقط باعث می‌شود دیگران افرادی را که می‌خواهند روی کار بیاورند و اینکه بالاخره در میان این افراد که کاندید شده‌اند صلاحیت همه یکسان نیست و اگر در تجربه کاری، زندگی شخصی و اخلاق و رفتارهای آنها قدری تأمل کنند می‌توانند میزان صلاحیت افراد را تا حد لزوم تشخیص دهند و با توکل به خدا و به دور از اغراض شخصی و گروهی تصمیم بگیرند و کسی را که احساس می‌کنند صالح‌تر و مدیرتر است انتخاب کند چون در غیر این صورت دیگران به جای ما تصمیم می‌گیرند و جز اینکه وجهه سیاسی کشور زیر سؤال برود نتیجه دیگری ندارد.