کد خبر: ۴۰۳۸۱۴۹

تاریخ: ۰۷ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۰:۱۴

راهکارهای جهاد تبیین / 3

جهاد تبیین آنتی‌تز مبارزه در دنیای پساحقیقت است

رئیس انجمن سواد رسانه ایران بیان کرد: رسانه‌ها باید مسائلی که نیاز به تبیین دارد را به خوبی شناسایی کرده و از پرداختن به موضوعات اصلی غافل نشوند.

معصومه نصیری، رئیس انجمن سواد رسانه ایران، مدرس و فعال رسانه‌‌ای در گفت‌وگو با ایکنا از همدان، با اشاره به اینکه رویکرد اصلی رسانه‌ها در جهاد تبیین باید پرداختن به موضوعات اصلی باشد، اظهار کرد: از تبیین‌گری در موضوعاتی که می‌تواند افکار عمومی را مخدوش کند و تحت تأثیر قرار دهد نباید غفلت کرد بنابراین رصدگری، تشخیص نظام‌مند مسائل و اولویت دادن به موضوعات از مباحث مهم در جهاد تبیین است که باید به آن پرداخت.

وی با اشاره به اصل به‌کارگیری افراد در رسانه‌ها گفت: رسانه‌ها باید نیروهای متخصصی که به جریان‌شناسی عالم هستند و زنجیره اخبار را به خوبی می‌شناسند، همچنین فرایند ساخت معنا را در ذهن مخاطب می‌دانند به کار بگیرند و با تشخیص اولویت‌ها، خلق معانی جدید، طراحی آفندی و پدافندی، انداختن نورافکن بر روی موضوعات و ضریب دادن به موضوعاتی که می‌تواند روشنگر افکار عمومی باشد، ورود کنند.

بیشتر بخوانید:

علم و صداقت؛ دو شاخص مهم جهاد تبیین در دانشگاه‌ها

تبیین حاکمیت دین در عرصه‌های مختلف زندگی؛ موضوع کاربردی در «جهاد تبیین»

نصیری با بیان اینکه ما در فضای شبکه‌های اجتماعی دچار تنوع و تکثر فعالان رسانه‌ای هستیم که دارای فعالیت کور و غیر اثرگذاری هستند، افزود: ما نیازمند افرادی هستیم که موضع موفق داشته باشند و لزوماً موضع فعال امروزه جواب نمی‌دهد. این همان نکته‌ای است که در حوزه جهاد تبیین باید به آن توجه کنیم.

این پژوهشگر حوزه رسانه ادامه داد: با توجه به اینکه امروزه زیست مخاطبین ما در شبکه‌های اجتماعی است، در حوزه مصون‌سازی عمومی باید افرادی که موضع موفق دارند را فعال کنیم.

فعالان رسانه روایت‌هایی دقیق و مبتنی بر علم داشته باشند

این فعال رسانه‌ای گفت: از جمله ویژگی‌های افراد موفق این است که سرگرم حواشی این فضاها نمی‌شوند، حضورشان مؤثر بوده و لزوماً این حضور مؤثر به معنای حضور ممتد، همیشگی و دائمی نیست.

وی تصریح کرد: افرادی که در فضای رسانه‌ای قرار می‌گیرند باید ادبیات این فضا را بدانند، دور از خارج شدن از ریل ادبیات غنایی باشند، با اولویت مسائل را دنبال کنند، نکات اهم و مهم را جا به جا نکنند و روایت‌هایی دقیق و مبتنی بر علم را داشته باشند.

جهاد تبیین؛ آنتی‌تز مبارزه در دنیای پساحقیقت

این دکترای علوم ارتباطات در بخش دیگری از سخنانش توضیح داد: «جهاد تبیین» آنتی‌تز در جهان پسا حقیقت است (پدیده پسا حقیقت نوعی شک‌گرایی سالم را ابراز می‌کند)، این جهان جهانی است که در آن دروغ و شایعه و اطلاعات ناقص، گمراه کننده شدتشان بیشتر از اطلاعات درست است. از آنجا که جهاد تبیین رویکردش انداختن نورافکن بر موضوعات و روشنگری آنها است بنابراین آنتی‌تز مبارزه در دنیای پسا حقیقت و مبارزه با اطلاعات گمراه‌کننده و فاقد صحت قلمداد می‌شود.

وی اظهار کرد: جهاد تبیین از اعلام یک استراتژی و یک برنامه بلندمدت و میان‌مدت صحبت می‌کند، با توجه به اینکه در شرایط فعلی در یک جنگ رسانه‌ای قرار داریم بنابراین باید به روشنگری افکار عمومی بپردازیم.

نصیری ادامه داد: ما باید در مقابل جنگ روایت‌ها و جنگ شناختی رسانه‌ای که علیه افکار عمومی است مقابله کنیم و حرفی برای گفتن داشته باشیم.

مولف کتاب‌های «جنگ روایت‌ها»، «اصول آموزش سواد رسانه‌ای به کودکان»، «سواد رسانه‌ای و خانواده» و چند کتاب دیگر در حوزه رسانه درباره ویژگی‌های مجاهدین جهاد تبیین، گفت: ما در این راه به یک مجاهد نیاز نداریم بلکه علاوه بر مجاهد بودن فرد باید متخصص نیز باشد و آن هم متخصص رسانه است علاوه بر این باید روانشناسی بداند و می‌داند که در حوزه افکار عمومی باید چگونه برنامه‌ریزی کند.

نصیری در پایان بیان کرد: در توصیف ویژگی‌های متخصصین مجاهد حتماً مطلع بودن، آشنایی با فرآیندهای رسانه‌ای، رصدگری دقیق، خروج نکردن از دایره ادب و اخلاق، مسلح بودن به ادبیات غنایی باید مورد توجه قرار گیرد. در مقابل افرادی که رسانه‌ها و افکار عمومی را نمی‌شناسند نمی‌توانند در این مسیر تأثیرگذار باشند.