کد خبر: ۴۱۴۹۰۱۷

تاریخ: ۰۳ تير ۱۴۰۲ - ۰۶:۴۱

بررسی ابعاد سیاسی اجتماعی حج/ 3

حج از ولایت جدایی‌ناپذیر است

استاد حوزه علمیه همدان با تأکید بر اینکه حج بدون ولایت و امامت قابل قبول نیست، گفت: در روایات مختلفی بیان شده است کسانی که ولایت و امامت را قبول ندارند و عازم حج می‌شوند، حج این افراد یک امر ظاهری بوده و فقط در جهت ساقط کردن تکلیف است و هیچ فایده معنوی ندارد.

حجت‌الاسلام مصطفی سلیمانیان، استاد حوزه علمیه همدان در گفت‌وگو با ایکنا از همدان، با تأکید بر اینکه حج بدون ولایت و امامت قابل قبول نیست، اظهار کرد: در روایات مختلفی بیان شده است کسانی که ولایت و امامت را قبول ندارند و عازم حج می‌شوند، حج این افراد یک امر ظاهری بوده و فقط در جهت ساقط کردن تکلیف است و هیچ فایده معنوی ندارد.

وی تصریح کرد: همچنین در روایات متعددی داریم تمام کردن حج با زیارت امام است. در زمانی که امامان حاضر بودند، مردم پس از اعمال حج به زیارت امامان و پیامبر می‌رفتند، چراکه امام مرکز مدیریت مسلمانان و انسان‌ها بوده و حج بدون پذیرش آنها مقبول واقع نمی‌شود.

بیشتر بخوانید:

حج؛ میعادگاه اتحاد مسلمانان در برابر کفار

حج؛ زمینه‌ساز دیپلماسی سیاسی میان مسلمانان

سلیمانیان با تأکید بر اینکه طبق آیه ۱۱۵ سوره بقره «وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ ۚ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ» شرق و غرب ملک خداست و هر طرف که انسان رو کند خدا را می‌یابد، افزود: کعبه از زمان پیامبران گذشته و از زمان خلقت حضرت آدم برای عبادت بشر وجود داشته است، اما آنچه که بیشتر مورد توجه قرار گرفته؛ زندگی حضرت ابراهیم(ع) و ماجرای حضرت اسماعیل(ع) در حج بوده است‌، در حقیقت حضرت ابراهیم(ع) به‌عنوان نداگر توحید معرفی شده به همین دلیل این مراسم به‌عنوان یادگار حضرت ابراهیم(ع) مورد توجه است‌.

این استاد حوزه با اشاره به اینکه حج به معنای قصد و آهنگ است، افزود: گرچه در ظاهر حاجی قصد خانه خدا می‌کند، اما در باطن قصد سفر به سوی خود خداوند را دارد که یکی از الزامات این سفر بازگشت انسان به فطرت اولیه و ذات پاک خویش است؛ در این سفر حاجی از هر آنچه تعلقات مادی دنیا اعم از خانه، زندگی، خانواده، پست، مقام و... دل می‌کَند و به‌سوی خداوند حرکت می‌کند‌، این بازگشت به فطرت اولیه یکی از مهم‌ترین آثار فردی حج است.

سلیمانیان با بیان اینکه سه نوع سفر برای حاجی در حج مطرح است، افزود: انسان در سفر حج از تمام تعلقات مادی خود در دنیا دست می‌کشد و در حقیقت سفر و بازگشتی به ذات خود دارد، حج به‌صورت جمعی است و همچون یک قطره به دریا وصل می‌شود و سفر سوم نیز این است که با این جمع به‌سوی خداوند حرکت می‌کند.

وی درباره چرایی معنوی بودن سفر حج گفت: آن‌گونه که در قرآن کریم مطرح شده معراج پیامبر(ص) از مسجدالحرام آغاز شده؛ همچنین در آیه ۱۲۶ سوره بقره حضرت ابراهیم(ع) درباره سرزمین مکه دعا می‌کند که خدایا این سرزمین را سرزمین امن و اهل رزق و روزی قرار بده، علاوه بر این از اول ذی‌القعده تا دهم ذی‌الحجه که 40 روز است، به‌عنوان اعتکاف موسوی مطرح شده که حضرت موسی(ع) در این 40 روز عبادات خاصی انجام داده‌اند که 10 روز اعمال حج نیز در این ایام واقع است.

سلیمانیان ادامه داد: در آیات و روایات نیز وجود دارد که وقتی افرادی از کشورهای مختلف با رنگ و نژاد و قیافه و سطح علمی گوناگون دور یکدیگر جمع می‌شوند آثار و برکات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و... دارد.

این استاد حوزه با تأکید بر اینکه بزرگ‌ترین عمل سیاسی ما مبارزه با طاغوت و کفر است، افزود: عمل حج نمایش واقعی مسلمانان علیه قدرت‌های کفر و طاغوت است، با این عمل مسلمانان به جهانیان نشان می‌دهند که می‌توانند با یکدیگر متحد باشند و برنامه‌های مشترک علمی، سیاسی، فرهنگی و‌... با یکدیگر برگزار کنند.

وی تأکید کرد: گرچه در ایام حج ملاقات علمای جهان اسلام، ملاقات شخصیت‌های سیاسی، خرید و فروش‌های مادی و قراردادهای مختلف انجام می‌شود و آثار و برکات فراوانی دارد، اما اساس حج همان بعد معنوی آن است.

این استاد حوزه درباره افرادی که نمی‌توانند به حج مشرف شوند، گفت: کسانی که به حج مشرف نشدند می‌توانند در مراسم فرهنگی و معنوی این حجاج؛ مثل مراسم‌ بدرقه و استقبال آن‌ها شرکت کنند و به خانواده‌های آن‌ها رسیدگی و سرکشی داشته باشند.

وی در پایان بیان کرد: در سوره انفال آیه ۳۵ خداوند فرموده است عده‌ای قبل از اسلام در کنار خانه خدا کف و سوت می‌زدند در حالی که خانه خدا محل عبادت و ذکر است، امروزه نیز این آیه را می‌توان با شرایط فعلی تطبیق داد، در مراسم‌ استقبال و بدرقه حاجی‌ها برخی چنین موضوعی را رعایت نمی‌کنند، حج مراسمی برای عبادت و ذکر خداوند است و نباید به تأثیر از فرهنگ غرب کف و سوت را به آن وارد کرد.

گفت‌وگو از عاطفه ابرار پیراسته