کد خبر: ۴۱۸۱۷۲۱

تاریخ: ۰۹ آذر ۱۴۰۲ - ۰۷:۱۴

چگونه فرزندی قرآنی تربیت کنیم

یک فعال قرآنی و مدرس دانشگاه با بیان اینکه فرزندان ما همچون دوربین فیلمبرداری هستند که رفتارها و گفتارها را ضبط و در زمان مشخص آنها را اجرا می‌کنند، به راهکارهای انس با قرآن خانواده و چگونگی تربیت یک فرزند قرآنی پرداخت.

در دنیای امروز عوامل دوری از خویشتن و اصل حیات‌بخش انسان بسیار زیاد، پیچیده و قابل تأمل هستند. از این عوامل محرکه‌های پرجاذبه‌ای را می‌توان ذکر کرد که انسان را از هویت انسانی و گوهر گران خویش غافل می‌کند و در بن‌بست‌های تاریک دنیاگرایی قرار می‌دهد.

فرشته رضیان، مدرس دانشگاه و فعال قرآنی در همدان، در گفت‌وگو با ایکنا از همدان، با اشاره به اینکه در حوزه فردی بدخلقی‌ها، سوء‌ظن‌ها، حسادت‌ها، خودپسندی‌ها، افراط و تفریط هر یک هویت انسانی ما را به مخاطره می‌اندازد، اظهار کرد: در حوزه اجتماعی سودجویی، خیانت، منفعت‌طلبی، هوس‌بازی، کامجویی‌های نامشروع فضای زندگی انسان را به ابتذال و پوچی می‌کشاند.

وی ادامه داد: هنگامی که رنگ‌های مجازی قدم‌ها را از رفتن باز می‌دارد و جلوه‌گری‌ها و عشوه‌گری‌ها زانوی انسان را سست و لذت‌های دنیایی کام را شیرین، فریب‌ها و هوس‌بازی‌ها آدمی را اسیر خود می‌کند، در چنین شرایطی کوشش‌ها بی‌حاصل و دویدن‌ها بی‌هدف می‌شود، آنچه که به بار می‌آید بی‌باری، سرگردانی و تباهی عمر گران‌سنگ آدمی است‌. در این شرایط است که پیامبر اکرم(ص) همچون پدری مهربان و طبیبی درد آشنا ما را به قرآن کریم فرامی‌خواند.

رضیان به چرایی مأنوس شدن با قرآن را با استناد به حدیثی از پیامبر اکرم(ص) در این باره اشاره کرد و گفت: در شرایط ذکر شده پیامبر اکرم(ص) انسان‌ها را به قرآن فرا می‌خواند و می‌فرماید ای مردم هنگامی که فتنه‌ها چون شب تار شما را فرا گرفت به قرآن روی بیاورید. قرآن شفاعت‌کننده‌ای است که شفاعتش پذیرفته می‌شود و گزارش‌دهنده‌ای است که گزارش‌هایش تصدیق خواهد شد. قرآن کتاب جداکننده حق از باطل است که بیهوده‌ای در آن راه ندارد ظاهری دارد و باطنی، ظاهرش حکم و دستوری زیبا و باطنش نیز ظرف علم و دانش است. قرآن ستارگانی دارد و ستارگانش نیز ستارگانی، شگفتی‌هایش به شماره نمی‌آید و عجایبش کهنه نمی‌شود.

وی تأکید کرد: با توجه به شرایط کنونی جامعه، نیاز به انس با قرآن بیش از پیش احساس می‌شود. برای این انس نیز باید پیش از تولد فرزند اقدام کرد. بنابراین والدین مهم‌ترین تأثیر را در ایجاد انس با قرآن در خانواده دارند.

راهکارهای انس با قرآن

این مدرس دانشگاه اولین و مهم‌ترین راهکار انس با قرآن را داشتن والدینی با دغدغه قرآنی عنوان کرد و گفت: ابتدای امر این است که خود پدر و مادر در دوران جنینی فرزند انس با قرآن داشته باشند و با قرآن مأنوس شوند، تلاوت قرآن توسط مادر در دوران بارداری، خواندن قرآن توسط پدر با صدای بلند در این دوران و همچنین پخش صوت قرآن در منزل مقدمه‌ای است برای انس با قرآن والدین که البته با این قدم‌ها باعث می‌شویم اگر کودک در دوران بزرگسالی با قرآن آشنا شد حالت تدافعی به آنها دست ندهد، چراکه پیش از این با این صوت آشنا بوده است.

وی با بیان اینکه از همان دوران جنینی باید مراقب افراط و تفریط‌ها در زمینه قرآن باشیم‌، افزود: نباید به‌گونه‌ای عمل کرد که حالت تدافعی برای پدر و مادر شکل بگیرد و یا اینکه در آینده اثر سوء به فرزندان داشته باشد. با ایجاد تعادل، شوق و رغبتی برای اعضای خانواده در زمینه قرآن پدید خواهد آمد.

رضیان با بیان اینکه شوق و رغبت پدر و مادر به شنیدن آیات قرآن در انس فرزندان به قرآن نیز بسیار مؤثر است، افزود: تجربه و آمار نشان می‌دهد کودکانی که در دوران جنینی با صدای قرآن آشنا شده‌اند، علاقه و تمایل بیشتری به شنیدن صدای قرآن در دوران کودکی، نوجوانی و جوانی داشته‌اند.

این مدرس دانشگاه به مرحله بعدی ایجاد زمینه انس با قرآن در بین فرزندان اشاره کرد و گفت: در مرحله تولد فرزند نیز در سیره نبی اکرم(ص) به گفتن اذان و اقامه بر گوش فرزندان سفارش شده است. این دستورهای شریعت در مأنوس شدن فرزندان با قرآن بسیار با اهمیت هستند. علاوه بر این می‌توان کام فرزندان را با تربت اباعبدالله(ع) باز کنیم. این امر نیز از سوی بزرگان سفارش شده است.

وی به انتخاب نام نیکو به‌عنوان یکی از راهکارهای انس با قرآن اشاره و تصریح کرد: یک جانبه‌نگری در تربیت فرزند تأثیرات مهلک و سنگینی بر فرزندان خواهد داشت. دوران شیردهی دورانی بسیار پاک و لذت‌بخشی هم برای مادر و هم فرزندان است. چه خوب است مادر در این زمان قرآن بخواند و همواره با وضو به فرزندان خود شیر بدهد. مادری که با تواضع، طهارت و تضرع به خداوند اقدام به شیردادن فرزند می‌کند در انس فرزند با قرآن و اهل بیت(ع) مؤثر خواهد بود.

رضیان یادآور شد: مراحل یاد شده مراحل سمعی بودند در مرحله بصری وقتی نوزاد و فرزند می‌بیند که پدر و مادر اهل قرآن خواندن هستند‌، شاید به ظاهر در حال بازی کردن باشند، اما در ضمیر ناخودآگاه وی اثر معنوی را خواهد داشت و نیازی به توجه مستقیم فرزند ندارد. تلاوت قرآن در هنگام بازی با بچه‌ها نیز یکی از راهکارهای والدین برای انس فرزندان با قرآن است، از فرزندان خود بخواهیم در حین بازی سوره‌ها و آیاتی از قرآن را تلاوت کنند.

رضیان با اشاره به حدیثی از امام رضا(ع) و به نقل از پیامبر اکرم(ص) آثار تلاوت قرآن را این‌گونه بیان کرد: پیامبر(ص) فرمودند برای خانه‌هایتان نسیمی از قرآن را قرار دهید زیرا هرگاه در خانه‌ای قرآن تلاوت شود امور آن خانه بر اهل خانه آسان می‌شود. خیر آن خانه افزایش می‌یابد. ساکنان در برکت و رفاه خواهند بود و اگر در خانه‌ای قرآن تلاوت نشود تنگ‌دستی بر اهل خانه چیره و خیرش کاهش می‌یابد و ساکنانش در فقر و کمبود قرار خواهند گرفت. براساس این حدیث قطعا در خانه‌ای که قرآن تلاوت شود آرامش و صبوری بیشتر خواهد شد، جنگ و نزاع کمتر می‌شود و در این حالت است که یک خانه آماده تربیت یک فرزند نمونه خواهد شد.

این مدرس دانشگاه در تفسیر این حدیث گفت: یکی از مباحث روانشناسی در این حدیث آن است که با تلاوت و انس با قرآن خیر در آن خانه افزایش می‌یابد. منظور از خیر هم می‌تواند خیر و برکت مادی باشد و هم خیر معنوی، با حکم‌فرما شدن آرامش در خانه نهایت عشق و محبت نیز در پس آن فراهم می‌شود و این نتیجه خیر معنوی است.

وی در بخش دیگری از سخنانش به اهمیت با احترام قرآن خواندن اشاره کرد و گفت: برای خواندن قرآن چه خوب است که با وضو باشیم، رو به قبله بایستیم، با صوت نیکو قرآن بخوانیم و البته در قرآن بر این مطلب تأکید شده که هر گاه خواستی قرآن خواندن را آغاز کنی فاستعذ بالله بگو و از شیطان رجیم به خدا پناه ببر.

رضیان تصریح کرد: فرزندان ما همچون دوربین فیلمبرداری هستند که تمام رفتارها و گفتارها را ضبط می‌کنند و در زمان مشخص آنها را اجرا خواهند کرد. آماده کردن فرزندان و انس آنها با قرآن شرایطی را فراهم می‌کند که کودکان با قرآن مأنوس شوند و حالت تدافعی نداشته باشند تا به مرحله عقلانیت برسند و با عقل خود بخواهند مفاهیم قرآن را درک کنند.

وی در پایان بیان کرد: ثمره انس با قرآن چهار چیز است، معرفت و شناخت به خداوند، فهم مفاهیم قرآنی، رسیدن به درجه عمل در زمینه این مفاهیم و در نهایت نیز پیشرفت در این حوزه است. یکی از آثار مهم قرآن لذت بردن انسان از زندگی خواهد بود.