کد خبر: ۴۲۵۲۳۸۶

تاریخ: ۱۵ آذر ۱۴۰۳ - ۰۷:۳۴

مدرس حوزه و دانشگاه:

حضرت فاطمه(س) الگویی برای همه نسل‌ها و دوران‌هاست

سجاد لطفی با بیان اینکه حضرت فاطمه(س) الگویی برای تمامی نسل‌ها و دوران‌هاست، گفت: علت بزرگی مقام ایشان فقط دختر پیامبر و رهبر جامعه بودن نیست، بلکه دقت در ابعاد زندگی و ویژگی‌هایی که داشته‌اند سبب شده تا امروز نام حضرت فاطمه(س) باقی بماند.

حضرت فاطمه(س) نزد مسلمانان برترین و والامقام‌ترین بانوی جهان در تمام قرون و اعصار است. این عقیده برگرفته از مضامین احادیث نبوی است. در یکی از این گفتارها که البته مورد اتفاق مسلمانان، اعم از شیعه و سنی است، رسول اکرم(ص) می‌فرمایند: «فاطمه سرور زنان جهانیان است.»

امام باقر(ع) نیز خطاب به زنی که به دنبال الگویی سزاوار برای زندگی است، می‌فرماید: «اگر طالب فضیلتی، راه زهرا(س) را پیش گیر.» ارائه الگوی مجسم تربیتی برای همه افراد در همه زمان‌ها و مکان‌ها بهترین روش تربیتی است. بنابراین، لازم است زنان امروزی سرور زنان جهان را بشناسند و از ایشان الگو بگیرند. درباره تعمیم ویژگی‌های اخلاقی حضرت زهرا(س) به نسل حاضر، خبرنگار ایکنا از همدان با سجاد لطفی، مدرس حوزه و دانشگاه گفت‌وگویی کرده است که مشروح آن را در زیر می‌خوانیم:

ایکنا _ در رابطه با جایگاه اجتماعی حضرت زهرا(س) بفرمایید.

حضرت فاطمه(س) به‌عنوان دختر پیامبر(ص) همواره مورد احترام جامعه اسلامی بودند؛ در مورد جایگاه اجتماعی ایشان ضروری است بدانیم که علت بزرگی مقام ایشان فقط دختر پیامبر و رهبر جامعه بودن نیست، بلکه دقت در ابعاد زندگی ایشان و ویژگی‌هایی که داشته‌اند سبب شده تا امروز نام حضرت فاطمه(س) و نسل پربرکتشان باقی بماند.

حضرت فاطمه(س) سرور زنان عالم است؛ این مقامی است که هیچ‌یک از زنان دیگر به آن نرسیده‌اند؛ حتی حضرت مریم(س)، چراکه ایشان فقط سرور زنان زمان خودشان بودند، اما حضرت فاطمه(س) سرور زنان در همه‌ زمان‌ها هستند.

ایکنا _ چگونه می‌توان حضرت زهرا(س) را الگویی برای جامعه امروز معرفی کرد؟

بشر امروز در پی بحران هویتی که تمدن غربی برایش پدید آورده و او را با حاکم کردن مادی‌گرایی و دوری از توحید، از خود بیگانه کرده، به شدت به دنبال یک ساحل آرامش است. تکیه‌گاه محکمی که با  آن بتواند به جواب همه سؤالاتش برسد نه اینکه به سراب خوش‌رنگ و لعاب او را راهنمایی کنند و او پس از آلودگی ذهن و روان و احیاناً دامن، تشنه بازگردانند. بشر امروز به‌ویژه بانوان به دنبال الگو هستند. الگوهای واقعی که زندگی خاکی داشته‌اند و فقط متعلق به دنیای خوش‌رنگ اینستاگرام و کارتون‌ها و فیلم‌های والت دیزنی نیستند.

در قرآن کریم از حضرت آسیه(س) زن فرعون و حضرت مریم(س) به‌عنوان الگو برای مردان و زنان مؤمن نام برده شده است؛ پس حضرت فاطمه(س) به نحو اولی می‌توانند الگو باشند هم برای زنان و هم مردان باایمان، اما در پاسخ به  اینکه آیا می‌توان به مقام ایشان رسید یا نه باید گفت که این الگوها مانند قله می‌مانند و دیگران باید خود را در مسیر رسیدن به قله بیندازند. ممکن است به دامنه برسند، اما همین‌ که چشمش به قله است و خود را در این مسیر می‌بیند و نگاه می‌دارد، ارزشمند است؛ پس در مسیر بودن مهم است.

ایکنا _ چه خصوصیاتی از حضرت فاطمه(س) را می‌توانیم الگو بگیریم؟

الگوهای رفتاری در هر زمان و مکانی قابلیت الگوبرداری دارند. به‌طور نمونه در زندگی اجتماعی، ایشان به فقرا توجه ویژه‌ای داشتند و این را در هدیه دادن لباس عروسی در شب عروسی ایشان می‌بینیم؛ در دادن غذای افطارشان سه روز متوالی به درمانده، یتیم، و اسیر می‌بینیم. در نیمه‌های شب برای همسایگان قبل از اینکه برای خود دعا کنند به گونه‌ای که مثل شده است: «الجار ثم الدار؛ اول همسایه بعد اهل خانه»؛ این‌ها مواردی است که با الگوگیری از آن می‌توان کارهای بزرگ و اثرگذار انجام داد مانند راه‌اندازی پویش‌هایی همچون «ایران همدل»؛ باید بدانیم که حضرت فاطمه(س) به اسیر که غیرمسلمان بوده کمک کرده‌اند؛ حال آیا ما نباید به مسلمانان در غزه و لبنان کمک کنیم؟ حضرت از لباس عروسی خود چشم پوشیدند ما نمی‌توانیم از لباس‌های اضافی‌مان چشم بپوشیم و به نیازمندان بدهیم؟

حضرت فاطمه(س) پس از رحلت پیامبر اسلام(ص) وقتی فتنه خلافت را مشاهده کردند تقریباً یک تنه به مقابله و جهاد تبیین برخاستند و هزینه‌اش که نثار خون پاکشان هم بود را دادند. کسانی که مدعی ولایتمداری هستند باید در کلاس درس فاطمی شاگردی کنند.

در زندگی فردی، عبادات حضرت فاطمه(س) زبانزد خاص و عام است؛ طوری که زهاد امت اسلامی از عبادات زیاد ایشان اظهار تعجب کرده‌اند؛ آنقدر عبادت می‌کردند که پاهایشان ورم ‌می‌کرد. اسلام دینی است که با ستم علیه زنان مقابله کرد؛ از زنده به گور کردن دختران گرفته تا به حساب نیاوردن زنان در تصمیم‌گیری‌ها. اما می‌بینیم پس از 23 سال دعوت پیامبر(ص) در جریان غدیر خم، زنان با حضرت علی(ع) بیعت کردند. در این مقابله گفتمانی، حضرت زهرا(س) از بس فرهیخته و خودساخته بودند، تبدیل به الگویی برای عالمیان شدند.

خطبه فدکیه کم از خطبه‌های نهج‌البلاغه ندارد. این توان خطابه به‌دلیل دانش و توان بالای حضرت فاطمه(س) است که در بزنگاه برای دفاع از حق جلوه می‌یابد. حضرت فاطمه(س) به جایی رسیده بود که در دوران بیماری‌ که به شهادتشان منتهی شد، با حضرت جبرئیل سخن می‌گفتند و لقب «محدثه» گویای این ویژگی است.

ایکنا _ در زندگی خانوادگی چه ویژگی‌های اخلاقی از حضرت فاطمه(س) می‌تواند الگوسازی شود؟

در زندگی خانوادگی ایشان حدوداً 18 سال داشتند که به شهادت رسیدند؛ مادر چهار بچه بودند و البته پنجمی هم در راه بود که سقط شد. مدیریت خانه و تربیت فرزندان در عملکرد ایشان مشهود است؛ همزمان که غذا را با سختی‌های آن روز آماده می‌کردند بچه را در گهواره تکان می‌دادند. نوع سخن گفتن با فرزندان که برخی از آن‌ها را در فرازهای حدیث کساء می‌بینیم؛ حضرت پسرانش را با خطاب «میوه دلم» و «نور چشمم» و همسرش را با کنیه و با حفظ احترام صدا می‌کند. این‌ها رفتارهایی است که امام حسن(ع) امامی که با صلح خود دین را نجات داد و امام حسین(ع) امامی که با قیام خود دین را حیات بخشید، را تربیت کرده است.

این الگوست که حضرت علی‌(ع) می‌فرماید: «فاطمه هيچ‌گاه مرا به خشم نياورد و از فرمان من سرپيچى نكرد و هرگاه كه به او مى‌نگريستم نگرانی‌ها و غم‌ها از من زدوده مى‌شد. او هیچ‌گاه مرا ناراحت نکرد.» این الگوها اگر در زندگی امروز ما  به کار بسته شود بسیاری از مشکلات خانوادگی، هم زناشویی و هم فرزندآوری و تربیت فرزند حل خواهد شد.

پس حضرت فاطمه(س) برای همه دوران‌هاست و امروز هم ایشان قابل الگوبرداری هستند؛ برای بانوان قبل از انقلاب که توانستند شیربچه‌های انقلابی و پای کار دفاع مقدس را تربیت کنند و یا مانند خانم مرضیه دباغ با هشت فرزند فرمانده سپاه باشند. برای دختران دهه 60 به بعد هم می‌توانند الگو باشند؛ اما به شرط اینکه با این شخصیت بزرگ آشنا شوند و ببینند از کدام ویژگی‌های ایشان در ایران 1403 می‌توان استفاده کرد تا در زندگی بتوان به موفقیت‌ها دست یافت.