کد خبر: ۴۲۶۲۳۴۴

تاریخ: ۰۹ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۲:۳۶

در گفت‌وگو با ایکنا تبیین شد

اهمیت و جایگاه نماز از دیدگاه پیامبر اسلام(ص)

مدیرکل ستاد اقامه نماز استان همدان به بررسی نماز از دیدگاه پیامبر اکرم(ص) پرداخت و گفت: پیامبر نماز را به‌عنوان نور چشم می‌پنداشتند و پرچم اسلام را نماز می‌دانستند.

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: نخستین چیزی که خداوند بر امت من واجب کرد نمازهای پنجگانه است و نخستین عملی که از آنان بالا برده می‌‌شود و از آنان سؤال می‌شود همان نماز است. همچنین فرمودند: نماز، پرچم اسلام است، مؤمن واقعی، کسی است که دل به آن دهد و مراقب حدود و آداب و وقت آن باشد. از این‌رو به منظور «بررسی اهمیت و جایگاه نماز از دیدگاه پیامبر گرامی اسلام(ص)» خبرنگار ایکنا از همدان، با حجت‌الاسلام والمسلمین سید مرتضی حسنی حلم، مدیرکل ستاد اقامه نماز و حجت‌الاسلام والمسلمین علی ملیحی، کارشناس مذهبی، گفت‌وگویی کرده است، که مشروح آن را در زیر می‌خوانیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین حسنی حلم در پاسخ به این سؤال که نماز از دیدگاه پیامبر اکرم(ص) در چه جایگاه و اهمیتی قرار دارد، گفت: حضرت محمد(ص) فرمودند: اولین واژه‌ای که خداوند بر بنده ارزانی داشتند نماز بود، همچنین فرمودند: اولین عملی که از انسان بالا می‌رود و قبول می‌شود نماز است، بنابراين از نگاه پیامبر(ص) هم در بعد اعتقاد و هم در بعد عمل باید به نماز به عنوان یک کار اختصاصی و ویژه توجه کنیم. همچنان که شاخص مسلمانی در توجه به نماز است.

نمازی می‌تواند انسان را رشد دهد و به بالا ببرد که آداب آن را رعایت کنیم، چنین نمازی بازدارنده انسان از ناهنجاری‌ها و بزه‌ها خواهد بود، موجب نشاط روحی و حتی زیبایی جسم انسان می‌شود، چنین نمازی یک نماز حقیقی است.

در حدیثی آمده است، پیامبر اکرم(ص) هرگاه وقت نماز می‌شد به بلال مؤذن آن زمان می‌فرمود بلال اذان بگو که من با اذان آرامش می‌گیرم؛ در حقیقت اذان که مقدمه نماز است آرامش‌دهنده پیامبر(ص) بود و این مطلب نیز نشانگر اهمیت و جایگاه نماز از دیدگاه پیامبر اعظم(ص) است.

همیشه پیامبر اکرم(ص) خانواده خود و اصحابش را به اقامه صحیح نماز توصیه می‌کرد. بنابراین همه ما که پیامبر(ص) را مظهر رحمت عالمیان می‌دانیم باید در عمل هم به سیره و سنت ایشان پایبند باشیم.

پیامبر(ص) نماز را به‌عنوان نور چشم می‌پنداشتند و پرچم اسلام را نماز می‌دانستند، از این‌رو ما نیز با اهل نماز بودن، این فریضه واجب را نور چشم بدانیم اگر این امر را در جامعه و خانواده و مدرسه و اداره و... ترویج کنیم جامعه ما یک جامعه پاک و عاری از ناهنجاری‌ها خواهد بود.

اینکه به نماز به‌عنوان یک پدیده خوب نگاه کنیم با فطرت پاک و دست نخورده انسان عجین شده است. بنابراین باید به روحیه جوانان توجه کنیم. از طرفی توجه جوانان به نماز نیز به عملکرد نمازگزاران گره می‌خورد از این‌رو نمازگزاران باید حقیقتاً مانند روح واقعی نماز عمل کنند. اگر این‌چنین باشد ناخودآگاه انسان‌ به نماز جذب می‌شود چراکه فطرت دست نخورده انسان خداجو است.

وی در پاسخ به اینکه نمونه‌هایی از توجه پیامبر(ص) به اقامه نماز را مطرح کنید، اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: هرگاه احساس دلتنگی می‌کنم نماز را اقامه می‌کنم و یا در آیه‌ای از قرآن کریم خداوند می‌فرماید به صبر و نماز استعانت بجویید. بنابراین از دیدگاه پیامبر(ص) هم ردیف نماز هیچ جمله‌ای را نمی‌توان یافت.

همچنان که نماز زیباست نمازگزار نیز باید اخلاق خود را زیبا کند. نمازگزار مسئولیت‌پذیر است و به حق و حقوق دیگران تجاوز نمی‌کند. نمازگزار اهل رحمت و مغفرت است و دیگران را بر خود ترجیح می‌دهد، بنابراین در یک جمله می‌توان گفت جوانان امیدهای ما هستند که امیدواریم به طرف نور و زیبایی حرکت کنند چرا که مبعث پیامبر مظهر نور و روشنایی برای همه است.

پیامبر(ص) دعوت به اسلام را با دعوت به نماز آغاز کردند

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمد علی ملیحی، در پاسخ به این سؤال که اهمیت و جایگاه نماز در سیره پیامبر اکرم(ص) چگونه است، گفت: پیامبر اکرم(ص) قبل از اینکه مبعوث شوند عبادت و نیایش و نماز را به شیوه و آئین ابراهیمی به‌جا می‌آوردند. در روایات آمده روزی که حضرت محمد(ص) برگزیده شدند جبرئیل وضو گرفتن و نماز گزاردن را به ایشان آموخت.

پیامبر(ص) دعوت به اسلام را با دعوت به نماز آغاز کردند و از همان آغاز به نیایش دسته جمعی و نماز جماعت مأمور شدند. اولین نماز جماعت با حضور دو نفر حضرت علی(ع) و حضرت خدیجه(س) برگزار شد و آرام آرام حضرت ابوطالب و حضرت فاطمه بنت اسد افزوده شدند.

وی در ادامه در پاسخ به اینکه نماز اول وقت از دیدگاه پیامبر(ص) چه اهمیتی دارد، اظهار کرد: پیامبر(ص) به نماز اول وقت بسیار اهمیت می‌دادند، همسر پیامبر اکرم (ص) می‌گوید: پیامبر(ص) با ما سخن می‌گفت و وقتی که وقت نماز می‌رسید ایشان چنان بود که گویی نه او ما را می‌شناسد و نه ما او را می‌شناسیم. ابن مسعود می‌گوید: از رسول خدا(ص) پرسیدم کدام کار نزد خدا محبوب‌تر است؟ فرمود: نماز اول وقت؛ پرسیدم یا رسول‌الله کدام کار به بهشت نزدیک‌تر است؟ فرمود: نماز اول وقت، رسول خدا(ص) فرمود: بیشترین نگرانی من برای امتم پس و پیش کردن نماز از وقت آن است.

رسول اکرم(ص) برای فرهنگ‌سازی نماز در دو ساحت اصلی تلاش کردند، فرهنگ‌سازی بر تک تک افراد جامعه از طریق تأثیرگذاری بر روح و فکر آنان با ارائه الگوها، آموزش صحیح، بالا بردن سطح علم و فهم، آسان‌گیری و آموزش تدریجی و همچنین استفاده از ظرفیت‌های اجتماعی و سیاسی از طریق نظارت بر نحوه اقامه نماز، رفتار امامان جماعت اصل اولویت‌گذاری به نماز حتی در ارتباطات سیاسی و…. آن حضرت از این طریق توانست زمینه را برای درونی شدن فرهنگ اقامه نماز در بین مسلمانان فراهم سازد.

طبق روایات و احادیثی که بر ما رسیده پیامبر اکرم(ص) نیز مانند ما نماز اقامه می‌کردند و این شیوه به امام علی(ع) و سپس به فرزندانش رسیده و اکنون نیز تابعین حضرت اینگونه نماز می‌خوانند.

رسول خدا(ص) نماز را وقت طلایی و زمان مناسب برای اجابت دعا می‌دانست و از این رو پس از نماز نیایشی برپا می‌کرد و بلافاصله نماز را ترک نمی‌کرد به‌عنوان نمونه به دخترش حضرت فاطمه(س) تسبیحات را یاد دادند. پیامبر(ص) به نماز جماعت اهمیت خاصی می‌دادند و همواره به این مطلب تأکید می‌کردند وقتی هم کارگزاران خود را به نقاط مختلف می‌فرستادند بیشترین تأکید و توصیه ایشان به توجه به نماز و اقامه نماز بود است.

وقتی ایشان حضرت علی(ع) را به یمن فرستادند، به ایشان توصیه کردند که برای آنان مانند ضعیف‌ترین مردمان نماز بگذار و نسبت به مؤمنان دل رحم باش. امام صادق(ع) مى‏‌فرمايد: نماز رسول خدا(ص) در عین حال که کامل‌ترین نماز بود، ساده‌ترین نماز هم بود. پیامبر اکرم(ص) تنها به نماز جماعت اکتفا نمی‌کردند و در سایه اجتماع مردم به مشکلات مردم نیز رسیدگی می‌کردند و در پرتو نماز مسائل آنها را حل و فصل می‌کردند.