مسجد خانه خدا و قلب تپنده جامعه 

به قلم حجت‌الاسلام‌والمسلمین حجت‌ قاسم‌خانی، امام جمعه خوی

روز جهانی مسجد، فرصتی ارزشمند برای بازنگری در جایگاه مسجد در زندگی دینی، اجتماعی و فرهنگی جامعه اسلامی است و مسجد تنها محل اقامه نماز نیست، بلکه کانون ایمان، تربیت، همبستگی، هدایت اجتماعی و رشد معنوی انسان‌هاست و خانه‌ای که می‌تواند از دل آن، فرهنگ دینی و سبک زندگی مؤمنانه در جامعه گسترش یابد.

در سال‌های اخیر نیز اقدامات قابل توجهی در حوزه مساجد انجام شده از جمله سامان‌دهی امور مساجد و تشکیل قرارگاه‌های ملی، استانی و شهرستانی را می‌توان از جمله گام‌های مهم در مسیر تقویت جایگاه مسجد دانست؛ اقداماتی که امید می‌رود آثار و برکات آن به‌تدریج در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و تربیتی جامعه آشکار شود.

برای درک بهتر عظمت و جایگاه مسجد، کافی است نگاهی به روایات پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) داشته باشیم و در حدیث قدسی آمده است: «أَلاَ إِنَّ بُيُوتِي فِي اَلْأَرْضِ اَلْمَسَاجِدُ...»؛ مسجد، خانه خدا در زمین معرفی شده و خوشا به حال بنده‌ای که خود را پاکیزه می‌کند و سپس برای زیارت پروردگار به خانه او می‌رود و این نگاه، مسجد را از یک مکان معمولی فراتر برده و آن را به جایگاه حضور قلب، پاکی روح و تقرب الهی تبدیل می‌کند.

مسجد همچنین خانه‌ای برای همه مؤمنان است؛ خانه‌ای که در آن، تفاوت‌های ظاهری و اجتماعی رنگ می‌بازد و انسان‌ها در کنار یکدیگر به عبادت و بندگی خداوند می‌پردازند، روایت معروف مرد نابینایی که با وجود دشواری رفت‌وآمد، از پیامبر اکرم(ص) درباره حضور در نماز جماعت پرسید، نشان‌دهنده اهمیت حضور در مسجد و تلاش برای عبور از موانع در مسیر بندگی است.

این روایت به ما یادآوری می‌کند که مسجد متعلق به همه است؛ زن و مرد، کودک و بزرگسال و هر مؤمنی که دل در گرو خداوند دارد و مهم آن است که ارتباط انسان با مسجد و جامعه مؤمنان حفظ شود و مسجد در زندگی روزمره مردم حضوری واقعی و اثرگذار داشته باشد.

از سوی دیگر، پاداش رفت‌وآمد به مسجد نیز در روایات مورد تأکید قرار گرفته و پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند هر کس به سوی مسجدی از مساجد خدا قدم بردارد، در برابر هر قدم، حسنه‌ای برای او نوشته می‌شود، گناهی از او پاک می‌گردد و درجه‌ای بر مقام او افزوده می‌شود و این نگاه، رفتن به مسجد را نه یک عادت ساده، بلکه حرکتی ارزشمند در مسیر رشد و تعالی انسان معرفی می‌کند.

امروز بیش از هر زمان دیگری باید به نقش اجتماعی و تربیتی مسجد توجه کنیم زیرا مسجد می‌تواند پایگاه تربیت نسل نوجوان و جوان، محل پیوند خانواده‌ها، مرکز خدمت‌رسانی به نیازمندان، کانون فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و سنگر تقویت همدلی و وحدت در جامعه باشد.

مسجد اگر در متن زندگی مردم قرار گیرد، تنها چراغ یک محله را روشن نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند چراغ ایمان، اخلاق، امید و همبستگی را در سراسر جامعه روشن نگه دارد و روز جهانی مسجد، فرصتی است برای بازگشت دوباره به این خانه الهی و احیای نقش واقعی آن در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان.