دنیاطلبی و تکبر، ریشه سقوط در «مزبله هوا» و عامل تقابل با ولایت است
رئیس مؤسسه آوای توحید، در تحلیل محورهای زیارت اربعین و پیوند آن با مسائل معاصر، دنیاطلبی و تکبر را عامل اصلی جنایات علیه اهل بیت(ع) و تقابل با ولی امر دانست. وی با اشاره به سیره «امام شهید» و تأکید بر ضرورت اقتصاد مقاومتی، تولی و تبری را فراتر از محبت ساده، «همراهی عملی و اطاعت مطلق از ولی الهی» توصیف کرد.
رمضانی با توصیف «امام شهید» بهعنوان گلی از گلستان فرزندان فاطمه زهرا(س) با عطری ویژه، افزود: ایشان شخصیتی خوشسخن، خوشسلیقه، خوشفهم و مؤمن بود که معیت الهی در تمام وجودش جاری بود. ایشان هرچند معتقد بود هیچکس با اهل بیت(ع) قابل مقایسه نیست، اما به دلیل پیوند با علی و فاطمه(س)، ویژگیهای اهل بیت(ع) در وجودشان تجلی مییافت.
رئیس مؤسسه آوای توحید در ادامه به تبیین محور دوم زیارت اربعین پرداخت و اظهار کرد: محور دوم این است که امام حسین(ع) چه کرد؟ ایشان دعوت به حق نمود و تا نهایت توان، مردم را نصیحت کرد و خیرخواه آنان بود؛ تا جایی که خون خود را در راه خدا فدا کرد تا بشریت را از گمراهی، حیرت و جهالت نجات دهد. در اینجا باید میان «جهل» و «جهالت» تفکیک کرد؛ جهل به معنای نادانی و ندانستن است، اما جهالت به معنای عملِ جاهلانه است.
وی با اشاره به تعبیر قرآن کریم درباره بدترین خسران برای کسانی که در گمراهی، خود را برحق میپندارند (قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا)، گفت: «به همین دلیل در دعا میخوانیم: «اللهم ارنا الحق حقا حتى نتبعه...»(خدایا حق را چنانکه هست به ما بنمایان تا پیروی کنیم و باطل را چنانکه هست بنمایان تا از آن دوری کنیم). دشمنی با حق و رویگردانی به سوی باطل، دردناکترین وضعیت است و امام حسین(ع) تمام هستی خود را فدای همین مسیر کرد؛ چراکه این هدف اصلی قیام ایشان بود.»
رمضانی در ادامه افزود: امام شهید ما از زمانی که تحت رهبری امام خمینی(ره) پا در مسیر مبارزه گذاشت تا آخرین لحظه عمر شریفشان، همواره در راه حق تلاش کرد. ایشان چه در دوران طلبگی و چه پس از انقلاب در مسئولیتهای مختلف از جمله ریاستجمهوری و رهبری، تنها هدفش تبیین، روشنگری و هدایت بود. ایشان این بار سنگین را با بصیرت، شجاعت، دلسوزی و ایثار بر دوش کشید و در نهایت، با مشتی گرهکرده به استقبال شهادت رفت.
خودآگاهی رهبر شهید نسبت به شهادت
رمضانی با تأکید بر آگاهی «امام شهید» از زمان و مکان شهادتشان، اظهار کرد: ایشان نسبت به این مسئولیت کاملاً آگاه بود و از طریق مکاشفات، خواب و رؤیا، حتی زمان و مکان شهادتش نیز به ایشان خبر داده شده بود. این وضعیت با کسی که بهطور ناگهانی هدف یک بمب قرار میگیرد و به شهادت میرسد، تفاوت بسیاری دارد. ما قصد ارزیابی نداریم و داور نهایی خداوند است، اما تفاوت بسیاری است میان کسی که میداند در چه مکان و زمانی به شهادت میرسد، با کسی که نمیداند آیا صبح بیدار خواهد شد یا خیر. با وجود اینکه افراد بسیاری تلاش کردند ایشان را به مکان امنی منتقل کنند، اما ایشان چنین درخواستی را نپذیرفت.
وی در ادامه به نقل از شهید لاریجانی افزود: ایشان به «امام شهید» گفته بود که دشمنان قصد ترور شما را دارند و بهتر است مکان خود را تغییر دهید؛ اما ایشان در پاسخ فرمودند: یعنی من مردم را به مقاومت دعوت کنم، اما خودم به پناهگاه بروم؟ ایشان آگاهانه این مسیر را انتخاب کرد و اشک میریخت تا مبادا در بستر بیماری یا در اثر یک تصادف از دنیا برود. واقعاً حیف بود که ایشان با مرگی عادی از دنیا برود؛ چراکه خداوند او را برای شهادت آفریده بود و برایش سخت و دشوار بود که شهید نشود.
دنیاطلبی؛ ریشه همه جنایتها
رمضانی با اشاره به محور دیگری از زیارت اربعین، در مورد دلایل جنگ با امام حسین(ع) و عدم رعایت حریم ایشان اظهار کرد: «زیارت اربعین به «مَغروهً بالدنیا» اشاره دارد؛ یعنی دنیاطلبی و مغرور شدن به دنیا، عامل اصلی این جنایات است. کسانی که آخرت را در برابر لذات زودگذر دنیا فروختند و در کنار آن، دچار تکبر و خودبزرگبینی شدند، در نهایت در مزبله هوا سقوط کردند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تصریح کرد: برخی در مزرعه خدا فانی شده و بهعنوان خلفای الهی برمیخیزند و در مقابل، برخی در مزبله هوا دفع شده و به سقوط میرسند. هر دو گروه فانی میشوند، اما یکی در مزبله دنیا و هوا و دیگری در مزرعه سعادت و آخرت.
ایشان در تحلیل وضعیت کنونی افزود: امروزه کسانی که در برابر ولی امر میایستند — چه در خارج و چه در داخل — متکبر و مغرورند و در مزبله دنیا سقوط کرده و تسلیم ولی امر نیستند. آنها میخواستند با مصالحه با کدخدا، وضعیت اقتصادی را بهبود ببخشند، اما دیدیم که نتیجه چه شد. اگر به فرمایش امام شهید گوش داده بودند و در خط ولایت قرار داشتند، وضع ما چنین نبود.
آیتالله رمضانی با اشاره به دیدگاههای «امام شهید» درباره اقتصاد، افزود: این سید بزرگوار بارها اقتصاد مقاومتی را فریاد زد و تأکید کرد که از بیگانه و خارج توقعی نداشته باشید و خودتان را تقویت کنید؛ اما این افراد نشنیدند و نمیشنوند، زیرا گرفتار هوای نفس، خودبزرگبینی و تکبر هستند.
وی در پایان، با تبیین محور دیگری از زیارت اربعین، به مفهوم «تولی و تبری» پرداخت و گفت: «برخی تولی و تبری را تنها به معنای دوستی با دوستان خدا و دشمنی با دشمنان او میدانند؛ اما تولی یعنی دست رد به سینه دشمنان خدا زدن و رفتن زیر چتر ولی الهی و حمایت از او در برابر دشمنان. جانِ تولی و تبری، معیت، همراهی، اطاعت و پیروی از ولی امر و مخالفت با دشمنان اوست، نه صرفاً محبت و دوستی.
دعا و زیارت کلاس درس است
این پژوهشگر عرفان اسلامی در تبیین جایگاه معنوی ادعیه و زیارات اظهار کرد: زیارت اربعین و تمامی ادعیه و زیارات، صرفاً برای کسب ثواب نیستند، بلکه هدف آنها درس دادن، تعلیم و آشنا کردن انسان با حقایق است. زیارت و دعا در واقع یک کلاس درس هستند و صرفِ خواندن، به معنای زیارت کردن نیست.
وی با اشاره به دعای ماه رمضان که پس از نمازها خوانده میشود، افزود: براساس فرمایش شیخ عباس قمی، اگر کسی این دعا را بخواند، خداوند گناهانش را تا قیامت خواهد آمرزید؛ اما این بدان معنا نیست که ما صرفاً چند عبارت از این دعا (مانند اللهم ادخل علی اهل القبور السرور...) را بخوانیم و گمان کنیم که آمرزیده شدهایم.
رمضانی در پایان با تأکید بر اینکه این برداشت هرگز درست نیست، تصریح کرد: معنای واقعی این دعا آن است که شما برای مردگانت خیرات کنید تا خداوند به هر دو (شما و متوفی) برساند. برای نمونه، عبارت اللهم اغن کل فقیر به این معناست که ما برای فقرا چه قدمی برداشتیم؟ و اللهم اشبع کل جائع یعنی آیا گرسنهای را سیر کردیم؟ اگر کسی برای تحقق این دعاها گام بردارد، خداوند آمرزش گناهان او را تضمین کرده است.
